દેશભરમાં વધતી મોંઘવારી વચ્ચે પેટ્રોલ, ડીઝલ અને સીએનજીના ભાવ લોકો માટે ચિંતાનો વિષય બની રહ્યા છે. ત્યારે દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં હવે એક નવી અને પર્યાવરણમૈત્રી પહેલ શરૂ થઈ છે. હવે દિલ્હીના રસ્તાઓ પર એવી બસો દોડવા લાગી છે જેમાં ન તો પેટ્રોલ ભરાય છે, ન ડીઝલ અને ન ગેસ. આ બસો હાઈડ્રોજન ઈંધણથી ચાલે છે, જેને ભવિષ્યના ગ્રીન ટ્રાન્સપોર્ટ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
દિલ્લી મેટ્રોએ હવે હાઈડ્રોજનથી ચાલતી શટલ બસ સેવા શરૂ કરી છે. અત્યાર સુધી આ બસો ટ્રાયલ માટે ચલાવવામાં આવતી હતી, પરંતુ હવે સામાન્ય લોકો માટે નિયમિત સેવા શરૂ કરવામાં આવી છે. આ બસો કેન્દ્રિય સચિવાલયથી સેવા તીર્થ મેટ્રો સ્ટેશન વચ્ચે દોડશે અને મુસાફરોને લાસ્ટ માઈલ કનેક્ટિવિટી આપશે.
આ આધુનિક બસોમાં અંદાજે 35 મુસાફરો બેસી શકે તેવી વ્યવસ્થા છે. સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને બસોમાં GPS ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ અને CCTV કેમેરા પણ લગાવવામાં આવ્યા છે. ભારતીય તેલ નિગમે આ બસો ઉપલબ્ધ કરાવી છે જ્યારે તેનું સંચાલન દિલ્હી મેટ્રો સંભાળી રહ્યું છે.

બસમાં શું છે ખાસ?
- બસ સંપૂર્ણ રીતે હાઈડ્રોજન ઈંધણ પર ચાલે છે
- 35 મુસાફરો માટે બેઠક ક્ષમતા
- સુરક્ષા માટે કેમેરા અને GPS સુવિધા
- આધુનિક અને પર્યાવરણમૈત્રી ટેક્નોલોજી
- દિલ્હી મેટ્રો દ્વારા સંચાલન
ક્યારે અને ક્યાં દોડશે બસો?
શટલ સેવા સોમવારથી શુક્રવાર સુધી ઉપલબ્ધ રહેશે. સવારે 8:30 વાગ્યાથી બપોરે 12:30 વાગ્યા સુધી અને ત્યારબાદ સાંજે 6:30 વાગ્યા સુધી બસો દોડશે. દર અડધા કલાકે બસ ઉપલબ્ધ રહેશે.
આ સેવા દરમિયાન કર્તવ્ય ભવન, વિજ્ઞાન ભવન, ઈન્ડિયા ગેટ સહિતના મહત્વના સરકારી વિસ્તારો આવરી લેવામાં આવશે.
કેટલું રહેશે ભાડું?
આ હાઈડ્રોજન બસમાં મુસાફરી માટે માત્ર 10 રૂપિયાથી ભાડું શરૂ થાય છે. સાથે ડિજિટલ પેમેન્ટની સુવિધા પણ આપવામાં આવી છે જેથી મુસાફરોને સરળતા રહે.
આખરે બસ ચાલે કેવી રીતે?
આ બસોમાં વિશેષ સિલિન્ડરમાં હાઈડ્રોજન વાયુ ભરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ આ વાયુ ફ્યુઅલ સેલ સુધી પહોંચે છે જ્યાં હાઈડ્રોજન અને હવાના ઓક્સિજનની ક્રિયા દ્વારા વીજળી ઉત્પન્ન થાય છે. આ વીજળી મોટરને શક્તિ આપે છે અને બસ રસ્તા પર દોડવા લાગે છે.
ખાસ વાત એ છે કે આ પ્રક્રિયામાં ધુમાડો નહીં પરંતુ માત્ર પાણી બહાર આવે છે. એટલે આ ટેક્નોલોજી પર્યાવરણ માટે વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
ગ્રીન ટ્રાન્સપોર્ટ તરફ ભારતનું મોટું પગલું
એક તરફ મોંઘું થતું પેટ્રોલ અને ડીઝલ, બીજી તરફ હાઈડ્રોજનથી દોડતી ગ્રીન બસો. દિલ્હીમાં શરૂ થયેલી આ સેવા માત્ર પરિવહન નહીં પરંતુ હરિત ક્રાંતિ તરફનું મહત્વનું પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. ઓછું પ્રદૂષણ, ઓછો અવાજ અને આધુનિક મુસાફરી હવે ભારતના ટ્રાન્સપોર્ટ ક્ષેત્રમાં નવી દિશા બતાવી રહી છે.

હવે સવાલ એ છે કે શું આવી હાઈડ્રોજન બસો ટૂંક સમયમાં અમદાવાદ, મુંબઈ, બેંગલુરુ અને અન્ય શહેરોમાં પણ જોવા મળશે?
આ પણ વાંચો : Magic Stick કે Science? ‘કિસાન મિત્ર છડી’ કરશે ખેતરમાં સુરક્ષા
આ પણ વાંચો : સુરતની ‘ઘોસ્ટ સાયકલ’: ડ્રાઈવર વગર દોડતી AI ઇનોવેશનથી દુનિયા



