ભારત અને રશિયાના સંરક્ષણ સંબંધોમાં એક મોટો વળાંક આવ્યો છે. રશિયાએ ભારતને બેવડી ખુશખબર આપતા જાહેરાત કરી છે કે, S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમના બાકી રહેલા બે યુનિટ્સ હવે 2027ના બદલે આ વર્ષે એટલે કે 2026માં જ ભારતને સોંપી દેવામાં આવશે. આ સાથે જ રશિયાએ S-400ના રક્ષણ માટે તેના ‘બોડીગાર્ડ’ ગણાતા Pantsir-S1M સિસ્ટમની પણ ઓફર આપી છે.
સમય મર્યાદા પહેલા ડિલિવરી
યુક્રેન યુદ્ધને કારણે S-400ની ડિલિવરીમાં વિલંબ થઈ રહ્યો હતો અને રશિયાએ અગાઉ 2027 સુધીમાં ડિલિવરી પૂર્ણ કરવાની વાત કરી હતી. પરંતુ હવે રશિયાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે:
- ચોથું યુનિટ: આગામી મહિને એટલે કે મેમાં મળવાની આશા છે.
- પાંચમું અને અંતિમ યુનિટ: આ વર્ષે નવેમ્બર સુધીમાં ભારત પહોંચી જશે.
ભારતે 2018માં 5.43 અબજ ડોલરના ખર્ચે 5 S-400 સ્ક્વાડ્રનનો સોદો કર્યો હતો, જેમાંથી 3 પહેલેથી જ ભારત પાસે છે.
શું છે Pantsir-S1M? (S-400 નો બોડીગાર્ડ)
દુશ્મન દેશો ઘણીવાર S-400 જેવી મોટી સિસ્ટમને નષ્ટ કરવા માટે નાના ડ્રોન અથવા ક્રૂઝ મિસાઈલોનો ઉપયોગ કરે છે. Pantsir-S1M એ શોર્ટ-રેન્જ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ છે જે ખાસ કરીને આવા ડ્રોન અને મિસાઈલ હુમલાઓથી S-400ને બચાવે છે. રશિયાની ન્યૂઝ એજન્સી RT ઇન્ડિયા મુજબ, આ સિસ્ટમ તમામ પ્રકારના એરોડાયનેમિક લક્ષ્યોને તોડી પાડવામાં સક્ષમ છે.
S-400 ની તાકાત: શા માટે દુશ્મનો ફફડે છે?
ભારતે આ સિસ્ટમને ‘સુદર્શન ચક્ર’ નામ આપ્યું છે. તેની વિશેષતાઓ નીચે મુજબ છે:
- રેન્જ: 600 કિમી સુધી ટ્રેકિંગ અને 400 કિમીની રેન્જમાં વિનાશ કરવાની ક્ષમતા.
- ટાર્ગેટિંગ: એકસાથે 300થી વધુ લક્ષ્યોને ટ્રેક કરી શકે છે અને 80 લક્ષ્યો પર એકસાથે હુમલો કરી શકે છે.
- ઝડપ: તેની મિસાઈલો મેક 14 (આશરે 17,000 કિમી/કલાક) ની ઝડપે ઉડે છે, જેનાથી બચવું અશક્ય છે.
- ઝડપી તૈનાતી: માત્ર 5 મિનિટમાં યુદ્ધ માટે તૈયાર થઈ જાય છે, જે અમેરિકાની પેટ્રિયોટ સિસ્ટમ (25 મિનિટ) કરતા ઘણી ઝડપી છે.
ઓપરેશન સિંદૂરમાં પરાક્રમ
S-400 એ પાકિસ્તાન સામેના સંઘર્ષમાં પોતાની ક્ષમતા સાબિત કરી દીધી છે. તેણે 314 કિલોમીટર દૂર પાકિસ્તાની ‘અવાક્સ’ એરક્રાફ્ટને તોડી પાડીને દુનિયાને ચોંકાવી દીધી હતી. હાલમાં જ ભારત સરકારે 10,000 કરોડના ખર્ચે વધુ 288 S-400 મિસાઈલો ખરીદવાની મંજૂરી આપી છે, જે ભારતની સુરક્ષાને અભેદ્ય બનાવશે.
નિષ્કર્ષ
રશિયા દ્વારા વહેલી ડિલિવરીનો નિર્ણય ભારતની સુરક્ષા સજ્જતા માટે અત્યંત મહત્વનો છે. S-400 અને પેન્ટસિરનું જોડાણ ભારતની સરહદોને ચીન અને પાકિસ્તાન સામે લોખંડી કવચ પૂરું પાડશે.
આ પણ વાંચો : દુશ્મનો સાવધાન! રશિયાથી ભારત આવી રહ્યું છે ચોથું S-400 ‘સુપર વેપન’, પાકિસ્તાન બોર્ડર પર થશે તૈનાત
આ પણ વાંચો : ઇરાન-અમેરિકા ફરી ચર્ચા માટે તૈયાર: શું હવે મળશે અંતિમ શાંતિ?
